Facebook Twitter WhatsApp

Övladın günahları və savabları

Sual: Bir övladın işlədiyi savabları ata-anasına da yazılırmış. Günahları da yazılırmı? Qabilin etdiyi günahlardan atası Adəm əleyhissəlama da yazılırmı?

CAVAB

Bəli, övladın etdiyi savablar ata-anaya da yazılır. Günah işləməyi öyrədən ata-anaya övladının günahı da yazılır. İbadət öyrədərsə onun savabı da ata-anasına yazılır. Hədisi-şərifdə, “Bir müsəlmanın övladı ibadət edərkən qazandığı savab qədər atasına da verilir. Bir kimsə uşağına günah öyrədərsə, bu uşaq nə qədər günah işləsə o günahı öyrədən atasına da o qədər günah yazılar” buyuruldu. (S. Əbədiyyə)

Günah öyrətməyən Həzrəti Adəmə, qardaşını öldürən Qabilin günahı yazılmaz. Peyğəmbərlər günah işləməz. Birisinin günahı başqasına yazılmaz. Hədisi-şərifdə “Heç kim digərinin günahını çəkməz” buyuruldu. (Hakim)

Qurani-kərimdə eynimənadakı ayəti-kərimələrdən birinin məalı belədir:

“Heç bir günahkar digərinin günahını çəkməz.” [Ənam 164]

Xalqı yoldan çıxaranlar, pozğunluqda başçı olanlar öz günahlarını yükləndikləri kimi o insanların günahını da yüklənərlər. (Nahl 25- Bəydavi)

Bir insanın yaxşılıq etməyə gücü çatmırsa, o yaxşılığın edilməsinə səbəb olarsa, yaxşılığı etmiş kimi savab qazanar. Hədisi-şərifdə buyuruldu ki:

“Xeyrə dəlalət edən [yol göstərən, səbəb olan] o xeyri edən kimi savaba qovuşar.” [Beyhəqı]

Sual: Saleh övlad böyüdən onun faydasını öləndən sonra da görərmi?

CAVAB

Əlbəttə, görər. Möminlərin səmimiyyətlə etdikləri yaxşı işlərin savabı qiyamətə qədər onların əməl dəftərlərinə yazılar. Hədisi-şəriflərdə buyuruldu ki:

“İnsan öləndə əməl dəftəri bağlanır. Ancaq bu üç əməl bundan müstəsnadır: Sədəqəi-cariyə, faydalı elm və ona dua edən saleh övlad yetişdirən.” [ Buxari]

“Öləndən sonra savabı kəsilməyən yaxşı işlərdən biri də saleh övlad böyütməkdir. Ata-anası öləndən sonra belə övladın etdiyi dualar ata-anasına çatar.” [Müslim]

“Bu yeddi şeyi edən öləndən sonra da həmişə savab qazanar:

1-[Dinə uyğun] elmi bir əsər yazan,

2- Bir bulaq çəkən,

3- Bir su quyusu açan,

4- Bir xurma ağacı əkən,

5- Bir məscid tikdirən,

6- Bir mushaf yazan,

7- Öləndən sonra ona dua edən saleh bir övlad böyüdən.” [Beyhəqı, Əbu Davud]

Sual: Həddi-buluğa çatmamış müsəlmanın uşağı günah işləsə, günah yazılarmı? Yaxud küfrə salan ifadələr işlətsə kafir olarmı?

CAVAB

Həddi-buluğa çatmamış uşaq hələ mükəlləf deyildir. Günah yazılmaz. Küfr söz söyləməklə kafir olmaz. Ata-anası günah, küfr olan şeyləri etdirməməlidir. Onlara günah olar.

Yaxşı övladın faydası

Sual: Övladın etdiyi yaxşılıqların kafir olaraq ölmüş ata-anasına da faydası olarmı?

CAVAB

Bəli, faydası olar. İki hədisi-şərif belədir:

“Quran oxuyanın ata-anası kafir olsa da əzabları yüngülləyər.” [Tənbihül-qafilin] 

“Bəsmələ yazılı bir kağızı əzilməsin deyə hörmətlə yerdən qaldıran siddiqlərdən yazılır. Ata-anası kafir olsa da əzabları yüngülləyər.” [İ. Süyuti]