Facebook Twitter WhatsApp

Heyvanların ticarəti

Sual: İlbiz tutmaq, alıb-satmaq caizdirmi?

CAVAB

İki cür ilbiz vardır; quruda və dənizdə yaşayan ilbizlər. Quruda yaşayanları heç bir məzhəbdə yeyilməz. Dəniz ilbizi, midyə, istridyə, kərəvit kimi dəniz həşəratı sinfindəndir, Hənəfi məzhəbində yeyilməz. Digər üç məzhəbdə isə dənizdə yaşayan hər heyvan yeyilir. Qazancı bu həşəratların satışından olan adamlar ehtiyac halında digər üç məzhəbdən birini təqlid edərək alıb sata bilərlər.

Sual: Bildirçin, kəklik bəsləyib satmaq caizdirmi?

CAVAB

Bəli.

Sual: Vəhşi, kürklü heyvanlarını bəsləyib ixrac etmək caizdirmi?

CAVAB

Bəli.

Sual: Məhəbbət quşu və birəbitdən kimi quşları alıb satmaq və bəsləmək caizdirmi?

CAVAB

Qəfəsə öyrəşmiş, sərbəst buraxılarsa heyvanlar tərəfindən öldürülə bilən quşları alıb satmaq və qəfəsdə bəsləmək caizdir.

Sual: Özbaşına ölən və ya bəsmələ ilə vurulan tülkünün dərisini dabağlamadan satmaq caizdir?

CAVAB

Qoyun, mal-qara kimi, əti yeyilən heyvan özbaşına ölərsə leş olar. Leş dərisini dabağlamadan satmaq caiz deyildir. Tülkü, sansar bəsmələ ilə öldürülərsə dəriləri təmiz olar. Dabağlamadan satmaq caizdir. Özbaşına ölərsə dabağlamadan satmaq caiz olmaz. Donuz və ilan dərisi dabağlansa da təmiz olmaz. (Hələbi)

Sual: Qartal, leylək, dovşan, quzu kimi heyvanların içini təmizləyib ot dolduraraq satmaq caizdirmi?

CAVAB

Bəzək üçün satmaq caizdir.

Sual: İpək böcəyini qaynar suda öldürmək caizdir?

CAVAB

Caiz deyildir, ancaq ipək böcəyini öldürmək üçün baramanı günəş altına qoymaq caizdir. Günəşdə ölməzsə, odda yandıraraq, qaynar suya qoyaraq öldürmək caiz deyildir.(Bəriqa)

Sual: Kürkü korlanmasın deyə sansarı elektriklə öldürmək caizdirmi?

CAVAB

Bəli.

Sual: Meşəyə buraxılan mallar, zamanla vəhşiləşib zərər verir. Sahibləri də bilinmir. Bunlar tapılmış mal hökmünə girər?

CAVAB

Xeyr.

İt alıb-satmaq

Sual: İt alınıb satıla bilər?

CAVAB

Hənəfi məzhəbində it satılar, kirayəyə verilər, öldürülsə ödənilər, dərisindən səccadə belə edilə bilər. (Rədd-ül Muxtar)

Şafidə, it, nəcasət kimi əşya nəcis olduğu üçün, satmaq caiz deyildir. Şafii olanın, çoban iti, gözətçi köpəyi kimi bir itə ehtiyacı olarsa, Hənəfini təqlid edərək iti satın ala bilər.

Kreditlə heyvan satışı

Sual: Bu toyuğu mənə ver, üç gün sonra sənə bir xoruz verim və ya bu qoçu ver, sənə bir həftə sonra yaxşı bir qoyun verim demək, belə bir alış-veriş etmək caizdir?

CAVAB

Caiz deyil, fasiddir, çünki heyvanı heyvana vərəsiyə (qiymətini sonra ödəmək) satmaq fasiddir. Biri vərəsiyə olmaz, ikisi də nağd olarsa caizdir.